Η έκρηξη του κορωνοϊού έθεσε στην απομόνωση χιλιάδες άτομα για τα οποία υπάρχει υποψία ότι έχουν έρθει σε επαφή με ασθενείς. Αν και αυτό είναι ένα αποτελεσματικό μέτρο για τον περιορισμό της λοίμωξης, δεν παύει να έχει ψυχικό κόστος.
Η επιλογή της απομόνωσης είναι μονόδρομος στην κρίσιμη φάση της πανδημίας. Δεν διαπραγματεύεται. Εκτός από τις γενικές οδηγίες των επίσημων φορέων οφείλουμε και εμείς οι ίδιοι να αποδείξουμε ότι είμαστε υπεύθυνοι για εμάς και τους γύρω μας. Όμως θα ήταν λάθος αν βάζαμε στην άκρη το κομμάτι της αλληλεγγύης.
Η εξάπλωση του κορονοϊού σε πανδημία απέδειξε μέσα σε τρεις μήνες ότι ο καθένας μπορεί να νοσήσει ανεξάρτητα από το βαθμό που τον επηρέασε η λοίμωξη. Για τον λόγο αυτό είναι άδικο να «στιγματίζεται» από τον γενικό πληθυσμό και να τίθεται στο περιθώριο.
Υπάρχει διαφορά μεταξύ απομόνωσης και καραντίνας. Η πρώτη περίπτωση αφορά στον διαχωρισμό των προσβεβλημένων ατόμων που έχει επιβεβαιωθεί ότι έχουν εκτεθεί στη λοίμωξη. Η δεύτερη περίπτωση αναφέρεται στον διαχωρισμό των ατόμων που ενδεχομένως να έχουν εκτεθεί στη λοίμωξη χωρίς απαραίτητα να παρουσιάζουν συμπτώματα.
Πέρα από την αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα των μέτρων έχει ιδιαίτερη σημασία ο τρόπος που θα εφαρμοστούν, ώστε να μην φέρει πρόσθετες ψυχολογικές επιπτώσεις στα άτομα που πρέπει να απομονωθούν.
Οι υπάλληλοι υγείας και η ίδια η κοινωνία μπορούν να διασφαλίσουν ότι οι άνθρωποι που βρίσκονται σε καραντίνα και απομόνωση δεν στιγματίζονται ή δεν αισθάνονται ότι αντιμετωπίζονται σαν εγκληματίες.
Ο Wendy K Mariner, καθηγητής του νόμου για την υγεία στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης, υποστηρίζει ότι η θεραπεία των ασθενών ως εγκληματιών είναι προβληματική γιατί αποδυναμώνει τον σκοπό της προσπάθειας να περιοριστεί η εξάπλωση της λοίμωξης. Αντί λοιπόν να ενοχοποιείται ο ίδιος ο ιός, το βάρος της ευθύνης επωμίζεται το ίδιο το άτομο.
Σε γραπτή αναφορά του σχολίασε ότι τα άτομα που θεωρούνται πιθανές απειλές για τη δημόσια υγεία νιώθουν συχνά ότι δέχονται άδικες επιθέσεις και ότι «στιγματίζονται».
Οι μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στο παρελθόν για την κατανόηση της ψυχικής υγείας των ανθρώπων που βρίσκονται υπό καραντίνα κατά τη διάρκεια επιδημιών, δείχνουν ότι ένας σημαντικός αριθμός από αυτούς παρουσίασαν διάφορα θέματα ψυχικής υγείας: άγχος, σύγχυση, πλήξη, κατάθλιψη, αϋπνία, φόβο, ενοχή, αυτοκτονικές τάσεις. Μερικοί από αυτούς δυστυχώς κατέληξαν να δώσουν τέλος στη ζωή τους.
Τα παραπάνω στοιχεία προέκυψαν από μελέτη που δημοσιεύτηκε στις 26 Φεβρουαρίου στο περιοδικό υγείας «Lancet».
Ο ψυχολογικός αντίκτυπος της καραντίνας και ο τρόπος μείωσης αυτής μετά την έκρηξη του κορωναϊού μελετήθηκε από ερευνητές του Τμήματος Ψυχολογικής Ιατρικής, «King’s College» του Λονδίνου.
Όταν τα άτομα θεωρούνται πιθανές απειλές για τη δημόσια υγεία, μπορεί να βιώνουν άδικα επιθέσεις και στιγματισμό.
Οι ερευνητές έθεσαν ξανά στο μικροσκόπιο 24 μελέτες που διεξήχθησαν σε 10 χώρες για να κατανοήσουν τις ψυχολογικές επιπτώσεις των ανθρώπων που έχουν τεθεί σε καραντίνα κατά τη διάρκεια επιδημιών όπως η Ebola, το SARS, η πανδημία γρίπης H1N1, η MERS και η γρίπη ιπποειδών.
Η μελέτη σημείωσε ότι η καραντίνα είναι συχνά μια «δυσάρεστη εμπειρία» για όσους υποβάλλονται σε αυτή. Ο διαχωρισμός από τους αγαπημένους, μαζί με το φόβο και το άγχος της αβεβαιότητας σχετικά με το αν τελικά έχει μολυνθεί ή όχι, μπορεί να δημιουργήσει «δραματικές» ψυχολογικές επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένης και της αυτοκτονίας.
Επομένως αυτό που οφείλουμε να κάνουμε όλοι γι’ αυτά τα άτομα είναι να τους υποστηρίξουμε πρακτικά και ψυχολογικά, ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Μιλήστε μαζί τους στο τηλέφωνο, ή με βιντεοκλίση για να μην νιώθουν μόνοι.
Μην συζητάτε μόνο για όσα συμβαίνουν στο παρόν. Θυμηθείτε τις ωραίες στιγμές και επικεντρωθείτε σε αυτές για να του δώσετε αισιοδοξία ότι όλα θα πάνε καλά στο τέλος.
Μην είστε κριτικοί απέναντί τους. Αποφύγετε να τους κατηγορήσετε ότι είναι δικό τους το φταίξιμο που βρέθηκαν σε αυτήν την κατάσταση.
Σε πρακτικό επίπεδο μπορείτε να τους ρωτήσετε αν χρειάζονται κάτι. Από κάποιο φάρμακο μέχρι και τρόφιμα. Δεν θα τους τα παραδώσετε χέρι με χέρι φυσικά, αλλά θα τα ακουμπήσετε στην εξώθυρα τους.
Η αλληλεγγύη είναι κατά κάποιο τρόπο σύμμαχος στον περιορισμό των κρουσμάτων. Εξάλλου δεν είναι λογικό να σκέφτεστε μόνο τη δική σας υγεία, αφού εξαρτάται από το πόσο υγιής είναι και ο διπλανός σας.