Υπάρχουν αρκετές συγκρουόμενες αναφορές σχετικά με το εάν ο νέος κορονοϊός μπορεί να μολύνει μέσω του αέρα. Οι μελέτες που υποδηλώνουν ότι μπορεί αυτό να συμβεί είναι μόνο προκαταρκτικές, ενώ άλλες έρευνες το αντιφάσκουν, βρίσκοντας σωματίδια κορονοϊού χωρίς αερολύματα στα νοσοκομειακά δωμάτια των ασθενών με Covid-19.
Tα στοιχεία υποδηλώνουν ότι ο νέος κορονοϊός μπορεί να υπάρχει στον αέρα μόνο κάτω από πολύ περιορισμένες συνθήκες και ότι αυτή η διαδρομή μετάδοσης δεν οδηγεί σε πανδημία. Ωστόσο, οι «περιορισμένες» συνθήκες δεν σημαίνει ότι είναι μηδαμινές. Γι’ αυτό και τονίζουν την ανάγκη να υπάρχουν υψηλά επίπεδα προστασίας για τους εργαζόμενους.
Ο κορονοϊός είναι αερομεταφερόμενος σε μορφή σταγονιδίων,για λίγα δευτερόλεπτα αφού κάποιος βήξει ή φταρνιστεί και μπορεί να ταξιδέψει μόνο σε μικρή απόσταση. Σε περίπτωση που κάποιος βρεθεί αρκετά κοντά σε εκείνο το σημείο τότε όντως υπάρχει περίπτωση να μολυνθεί. Ο νέος κορονοϊός μπορεί να επιβιώσει στις επιφάνειες για αρκετές ώρες εξ ου και η σημασία του πλυσίματος των χεριών μετά την επαφή με μια επιφάνεια σε δημόσιο χώρο.
Ο κορονοϊός στον αέρα είναι μία διαφορετική φυσική κατάσταση: Τα σωματίδια αιωρούνται στον αέρα με φυσικές και χημικές δυνάμεις. Η ομίχλη είναι ένα αερόλυμα με σταγονίδια νερού που αιωρούνται στον αέρα. Τα αιωρούμενα σωματίδια παραμένουν για ώρες ή και περισσότερο, ανάλογα με παράγοντες όπως η θερμότητα και η υγρασία. Αν τα σωματίδια του ιού, που μεταφέρονται σε σταγονίδια βλέννας ή σάλιου, μπορούν να ανασταλούν στον αέρα για περισσότερο από λίγα δευτερόλεπτα, όπως μπορεί να είναι ο ιός της ιλαράς, τότε οποιοσδήποτε περνάει από το παθογόνο σύννεφο μπορεί να μολυνθεί.
Υπάρχουν ισχυροί λόγοι που οι επιστήμονες αμφιβάλλουν ότι ο νέος κορονοϊός έχει την ικανότητα αυτή.
Ο επιδημιολόγος Michael LeVasseur του πανεπιστημίου Drexel ισχυρίζεται ότι εάν είχε τη μορφή αυτή θα παρατηρούσαμε μεγαλύτερα επίπεδα μετάδοσης του και ότι θα βλέπαμε ένα διαφορετικό μοτίβο στο ποιος μολύνει. Αν ένας ιός υπάρχει εύκολα ως αερόλυμα, θα μπορούσαμε να τον κολλήσουμε και από ανθρώπους που συναντούσαμε και σε έναν ανελκυστήρα.
Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, φαίνεται να στηρίζουν την άποψη αυτή. Νωρίτερα αυτό τον μήνα, οι επιστήμονες του CDC ανέφεραν ότι το ποσοστό συμπτωματικής μόλυνσης μεταξύ των μελών του νοικοκυριού του ασθενούς ήταν στο 10,5%. Το ποσοστό μεταξύ άλλων στενών επαφών σημειώθηκε στο 0,45%. Στην περίπτωση ενός συγκεκριμένου ασθενούς, κανένα από τα πέντε μέλη του νοικοκυριού δεν μολύνθηκε παρά το γεγονός ότι ήταν εκτεθειμένα σε αυτόν κατά τη διάρκεια της απομόνωσής του στο σπίτι.
Ακόμη και αν ο ιός μολύνει μόνο ένα μικρό κλάσμα αυτών που έρχονται σε επαφή μαζί του, ο εξαιρετικά χαμηλός ρυθμός ανάμεσα στις στενές επαφές και η απουσία λοιμώξεων σε μερικά νοικοκυριά ασθενών υποδηλώνει ότι σπάνια υπάρχει ως αερόλυμα στις περισσότερες πραγματικές καταστάσεις.
Τα φυσικά στοιχεία ενισχύουν την επιδημιολογική αιτιολογία. Όταν οι ερευνητές στη Σιγκαπούρη δοκίμασαν τον αέρα στα δωμάτια ασθενών, δεν βρήκαν σωματίδια του ιού στις καθαρισμένες επιφάνειες ή στον αέρα, ακόμη και όταν πήραν δείγματα κατά τις ημέρες που οι ασθενείς ήταν συμπτωματικοί και ήταν πιο επίφοβο να τον μεταδώσουν στον αέρα. Τα στοιχεία αυτά τα ανέφεραν στην Εφημερίδα της Αμερικανικής Ιατρικής Ένωσης. Μάλιστα στο δωμάτιο του τρίτου ασθενούς, ο οποίος είχε τα πιο έντονα συμπτώματα, υπήρχαν σωματίδια ιού σε ανεμιστήρες εξαερισμού και σε πολλές επιφάνειες αλλά όλα τα δείγματα αέρα βγήκαν αρνητικά.
Αυτό υποδηλώνει ότι τα σωματίδια του ιού του αερολύματος είναι στη χειρότερη των περιπτώσεων, σπάνια στις πραγματικές συνθήκες.
Μια μελέτη του ιολόγου Ke Lan του πανεπιστημίου της Wuhan και των συναδέλφων του διαπίστωσε ότι το σπάνιο δεν σημαίνει ότι δεν υφίσταται. Πήραν 35 δείγματα αέρα σε δύο νοσοκομεία καθώς και σε δημόσιους χώρους στη Wuhan, όπου ξεκίνησε η εστία του Covid-19.
Δεν βρήκαν κορονοϊό σε περιοχές εντατικής θεραπείας όπου οι ασθενείς με υποβάλλονταν σε θεραπεία αλλά ούτε στους διαδρόμους ή έξω από τα νοσοκομεία.
Ωστόσο, βρέθηκαν αερολύματα κορονοϊού κοντά στις τουαλέτες των ασθενών στο νοσοκομείο Wuchang Fangcang Field.
«Το αερολύμα του ιού» κατέληξαν οι επιστήμονες της Wuhan, «είναι μια δυναμική πορεία μετάδοσης». Δεδομένου ότι τα αερολύματα μπορούν να προέρχονται απευθείας από ασθενείς καθώς και από την ανάδευση σταγονιδίων που προσγειώνονται σε επιφάνειες, η αποτελεσματική εξυγίανση είναι κρίσιμη για την ελαχιστοποίηση της μετάδοσης αερολύματος του SARS-CoV-2, που προκαλεί το Covid-19 coronavirus.
Οι γιατροί στο Kaiser Permanente της California, σε δημοσίευμα που δημοσιεύθηκε στην JAMA, σημειώνουν επίσης ότι ενώ ο νέος κορονoϊός «μεταδίδεται κυρίως από σταγονίδια», ορισμένες μόνο ιατρικές διαδικασίες μπορούν να το κάνουν αερομεταφερόμενο και επομένως απαιτούν πρόσθετη προστασία για την υγεία των εργαζομένων στον τομέα της υγείας.
Η συμπεριφορά του ιού SARS κατά τη διάρκεια της επιδημίας του 2003 δίνει κάποιες ενδείξεις για κάθε κίνδυνο από τις μορφές αερολύματος.
Μία αιφνιδιαστική εστία, με 329 περιπτώσεις, σημειώθηκε σε συγκρότημα διαμερισμάτων του Χονγκ Κονγκ, των οποίων οι κάτοικοι δεν είχαν στενή επαφή μεταξύ τους. Μια ανάλυση του 2014 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η «αερομεταφερόμενη εξάπλωση ήταν η πιο πιθανή εξήγηση και ο κορονοϊός του SARS θα μπορούσε να εξαπλωθεί σε απόσταση 200 μέτρων» ή περίπου 600 πόδια, ξεκινώντας προφανώς από έναν ασθενή με SARS που είχε διάρροια.
Η πολύ συζητηθείσα ελπίδα ότι ο πιο ζεστός και πιο υγρός καιρός θα πνίξει την πανδημία μπορεί να μην την εξαλείψει, αλλά υπάρχουν σταθερά δεδομένα που θα κάνουν τη διαφορά σε οποιαδήποτε μετάδοση μέσω αέρα. Ο ιός SARS ήταν πιο βιώσιμος σε 30% έως 50% σχετική υγρασία από ό,τι στο 80%, με χρόνο ζωής μόνο τρεις ώρες αντί για 27 ώρες σε υγρασία 30%.
Αυτό αντανακλά το γεγονός ότι ο ιός SARS έχει έναν «φάκελο» που καταρρέει σε θερμότερες, πιο υγρές συνθήκες. Ο νέος κορονοϊός έχει παρόμοιο «φάκελο».
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει μελετήσει τα αναδυόμενα δεδομένα για να διαπιστώσει εάν χρειάζεται να αλλάξει τις τρέχουσες συστάσεις του, συμπεριλαμβανομένου ότι οι υγιείς άνθρωποι δεν χρειάζονται μάσκες προσώπου. Μέχρι στιγμής αναφέρει ότι οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης θα πρέπει να λαμβάνουν επιπλέον προφυλάξεις ενώ διαβεβαιώνει ότι η καθοδήγηση που έχουμε είναι κατάλληλη.